Ludzie cyrkla i młota w powojennym Szczecinie

Niewiele by brakowało, a Szczecin, którego główna część leży na lewym brzegu Odry, stałby się częścią sowieckiej strefy okupacyjnej, a później Niemiec Wschodnich. O przekazaniu Polsce „grodu Gryfa” zdecydowali ostatecznie Sowieci latem 1945 roku. Politycy NRD po podpisaniu układu zgorzeleckiego w zasadzie pogodzili się z nową linią graniczną, inaczej niż ich odpowiednicy w RFN. Nie oznacza to, że Szczecin stracili z oka. Miasto miało wciąż duże znaczenie dla „przyjaźni polsko-niemieckiej”, a w porcie w Szczecinie przeładowywano towary i naprawiano statki wschodnioniemieckie. Filip Gańczak, były dziennikarz „Newsweeka”, obecnie pracownik Instytutu Pamięci Narodowej, napisał bardzo ciekawą książkę (w ramach serii „Świat wobec Szczecina”) "Gryf, młot i cyrkiel. Szczecin w polityce władz NRD 1970-1990", której bohaterem jest m.in. powstały w 1975 roku konsulat generalny Niemiec Wschodnich w Szczecinie.

|

Koniec III Rzeszy Miasto gryfa Sowieci zajęli 26 kwietnia 1945 roku. W maju tego roku powierzyli obowiązki burmistrza Erichowi Wiesnerowi, sekretarzowi szczecińskiej organizacji Komunistycznej Partii Niemiec. Szczecinem zarządzali solidarnie komuniści, socjaldemokraci i bezpartyjni – na tyle władze sowieckie były jeszcze wówczas liberalne. Ludność niemiecka, która przez długi czas przeważała w mieście, koncentrowała się wówczas w dzielnicy Niebuszewo (co ciekawe, w „polskich czasach” będzie ona już nazywana nieoficjalnie „Lejbuszewem”, z powodu licznych mieszkańców narodowości żydowskiej). 29 czerwca spadł na Niemców grom z jasnego nieba – sowiecki komendant Szczecina ogłosił, że miasto jednak będzie polskie. Ostatecznie Erich Wiesner, na polecenie sowieckich i wschodnioniemieckich komunistów, przekazał miasto późniejszemu prezydentowi Piotrowi Zarembie, „nieznanemu i perfekcyjnie mówiącemu po niemiecku magistrowi inżynierowi i urbaniście z Polski”. Formalnie do przekazania władzy Pola...

Pozostało jeszcze 92% artykułu.

Prenumeruj i wspieraj Przegląd Bałtycki!

Zyskaj dostęp do setek eksperckich artykułów poświęconych państwom regionu Morza Bałtyckiego.

WYBIERZ I ZAMÓW!

Dostęp jednorazowy

Zaloguj się