Miejsce niedźwiedzia w wierzeniach fińskich

Spośród zwierząt żyjących wokół dawnych Finów niedźwiedź miał szczególny status w ich wierzeniach oraz był otaczany kultem. Jego imienia nie można było wymawiać, a o jego kości i czaszkę po śmierci należało odpowiednio się zatroszczyć. Gdy człowiek dobrze żył z niedźwiedziem, ten nie ruszał jego bydła. Współcześni fińscy neopoganie określają się nawet mianem "Ludu niedźwiedzia" (fin. Karhun kansa). Poniższy artykuł ma na celu przedstawienie przyczyn wyjątkowej pozycji niedźwiedzia, jego roli w dawnej fińskiej kulturze ludowej oraz opisanie obrzędów z nim związanych.

|
|

Niedźwiedź – istota humanoidalna Skąd jest rodem niedźwiedź? Z rodu Ewy i Adama, z ojca Immitär, matki Hongatar[1][2]. W wierzeniach fińskich, podobnie jak u wielu innych ludów, niedźwiedź był uznawany za istotę szczególnie podobną człowiekowi. O tym podobieństwie świadczyły liczne zachowania, a także cechy fizyczne tych zwierząt. Według Jakutów znad Kołymy niedźwiedź był nawet rozumniejszy od człowieka, jednak nie używał mowy, żeby nie płacić podatków[3]. Prawdopodobnie to przede wszystkim umiejętność stawania na dwóch łapach odróżniała niedźwiedzia od innych zwierząt i upodabniała go do człowieka w oczach dawnych ludzi[4]. Być może takimi cechami były również wspinanie się na drzewa czy wszystkożerność. W folklorze wielu regionów, m.in., Skandynawii, Syberii czy Ameryki Północnej występuje motyw dziecka wychowanego przez niedźwiedzie, co prawdopodobnie brało swój początek z zaobserwowanych rzeczywistych dobrych kontaktów niedźwiedzi z dziećmi[5]. Z XIX i XX wieku pochodzą liczne relacje świadków opisujące te zwierzęta pozwalające dzieciom wchodzić sobie na grzbiet czy się przytulać[6]. Do tego dochodzi powszechnie występujący motyw utrzymywania związków między kobietami a niedźwiedziami obejmujący zasięgiem przede wszystkim północne rejony Europy i Azji oraz Ameryki Północnej[7]. Według podań niedźwiedzie porywały kobiety, by żyć z nimi jak mąż z żoną. Co ciekawe, zwierzęta te dbały o kobiety, a one często wolały żyć z…

🔒Czytasz tylko 17% artykułu. Pozostałe 83% treści i zdjęcia są ukryte.
🔒

Treść dostępna dla prenumeratorów

Prenumeruj i wspieraj Przegląd Bałtycki!

Pakiety jednorazowe i cykliczne. Płacisz tylko za to co czytasz!
Dostęp jednorazowy 5 zł
Pakiet miesięczny 10 zł miesięcznie
Wybierz Szczegółowe porównanie
Twoja organizacja potrzebuje jednego lub wielu dostępów?
1 dostęp 200 zł
5 dostępów 675 zł
10 dostępów 1200 zł
Wybierz Szczegółowe porównanie

Podobał Ci się ten artykuł? Przekaż napiwek!

Wybierz i przekaż wybraną liczbę Monet autorowi i redaktorom.

Wspierać możesz wielokrotnie!

Przekazany napiwek dzielony jest między osoby zaangażowane w powstanie tekstu, tj. autora (lub autorów) i współtwórców, po połowie.

Dodaj Przegląd Bałtycki jako preferowane źródło w Google

Nasze treści będą częściej wyświetlać się w Twoich wynikach Google

Strona głównaKulturaMiejsce niedźwiedzia w wierzeniach fińskich
Prenumeruj, aby utworzyć konto. Masz konto? Zaloguj się, aby skomentować.