Od Memla do Kłajpedy. Powstanie w Kłajpedzie

Memel – pod taką nazwą miasto dawniej funkcjonowało – został zbudowany w XIII wieku i od zawsze stanowił miasto pograniczne. W szczególności w XVIII i XIX wieku, kiedy był miastem położonym na styku dwóch imperiów – niemieckiego i rosyjskiego. Region ten został wymieniony nawet w niemieckim hymnie (w strofie której już się nie śpiewa jest odniesienie do wielkości państwa: ”Od Mozy aż po Memel”, czyli Niemen – przyp. Przegląd Bałtycki). W wyniku klęski Niemiec w I wojnie światowej miasto zostało objęte mandatem Ligi Narodów, w ramach którego tymczasową administrację sprawowała Francja. Pomimo tego, na obszarze Kłajpedy silnie krzyżowały się interesy Polski, Niemiec i Litwy, to właśnie dla Litwinów Kłajpeda była sprawą kluczową. Główną kwestią nie był tylko i jedynie czynnik etniczny, ale potencjał ekonomiczny – port Memel był jednym z największych portów na Bałtyku, zaś Litwa posiadała jedynie krótką linię brzegową wokół Połągi, pozbawioną ważnych portów. Sytuacja uległa zmianie w stycz...