Piszemy o krajach regionu Morza Bałtyckiego

Następna stacja: Narvik

Komisja Europejska nadaje priorytet rozbudowie kolejowego połączenia Narviku w Norwegii przez Szwecję z Morzem Bałtyckim.

Chcesz dowiedzieć się więcej na ten temat? Subskrybuj nasz newsletter!
Raz w miesiącu otrzymasz na swoją skrzynkę zestawienie najważniejszych artykułów.

Wśród miłośników Dalekiej Północy jedna nazwa szczególnie rozpala wyobraźnię: Norrlandståget. Wczesnym popołudniem pociąg ten opuszcza Göteborg, dalej mknie przez lesiste pustkowia Szwecji, mija stołeczny Sztokholm, by wczesnym rankiem następnego dnia dotrzeć do malowniczych gór na pograniczu Szwecji i Norwegii. Wczesnym popołudniem zatrzymuje się na stacji końcowej w Narviku.

Nie jest to jednak trasa wyłącznie turystyczna. W rytmicznie wybijających rytm wagonach ze szwedzkiej Kiruny do niezamarzającego portu w Narviku transportowane są tony rudy żelaza. Linia kolejowa łącząca te dwa miasta, przedłużona dalej na południe aż do bałtyckiego portu Luleå, powstawała w ostatnich dekadach XIX wieku i kompletna została otwarta w 1903 roku. Malmbanan, jak nazywają tę 473-kilometrową trasę Szwedzi, stał się później jedną z głównych przyczyn inwazji Trzeciej Rzeszy na Norwegię. Niemcy poprzez zajęcie strategicznego portu i okrążenie Szwecji przez opanowanie Danii i sojusz z Finlandią zyskali dostęp do rudy żelaza i, w pewnym stopniu, szwedzkich linii kolejowych (wspomnienia szwedzkich kolejarzy i pracowników portu w Luleå poznać można w książce Europa Północna 1939-1945 Larsa Gyllenhaala i Jamesa Gebhardta). Obecnie Kiruna to wciąż rozwijające się centrum wydobywcze. Państwowy koncern LKAB produkuje 90% rudy żelaza w całej Unii Europejskiej oraz 64% szwedzkiego eksportu w ogóle. Nic dziwnego, że szlak do Narviku osiągnął maksimum swojej przepustowości.

Naprzeciw problemom transportowym przyszła Komisja Europejska. Przeznaczy ona 43 miliardy euro na rozwój transportu w ramach programu TEN-T. Rozbudowa korytarza łączącego Morze Północne z Morzem Bałtyckim została uznana za priorytetową. “To wspaniała wiadomość. Przez lata pracowaliśmy z naszymi szwedzkimi i fińskimi partnerami nad planem Korytarza Botnickiego”, powiedział serwisowi „The Independent Barents Observer” Torjus Kleiven Kandal z North Norway European Office. Ze względu na to, że Norwegia nie jest członkiem Unii Europejskiej, dofinansowanie ze środków unijnych dotyczyć będzie tylko infrastruktury po szwedzkiej stronie granicy. Biorąc pod uwagę mały stopień skomunikowania północnej Norwegii ze szwedzkimi liniami kolejowymi, projekt ten jest ogromną szansą dla tego regionu.

Powody do radości ma również Finlandia. Połączenie fińskich sieci kolejowych ze szwedzkim portem Luleå również zostało uznane za inwestycję priorytetową. Zważywszy na to, że rząd Szwecji przeznaczył ostatnio 7 miliardów koron na rozbudowę linii Skellefteå-Umeå, która docelowo ma zostać również rozbudowana na odcinku do Luleå, projekt Korytarza Botnickiego zaczyna nabierać kształtów.

Dokument Komisji Europejskiej, a raczej to czego w nim nie ma, wzbudził natomiast lekki niepokój w Kirkenes. Dwa norweskie miasta, Kirkenes i Tromsø, aspirowały do miana głównego portu przeładunkowego dla chińskich towarów płynących Przejściem Północno-Wschodnim w ramach tzw. Nowego Jedwabnego Szlaku. Na początku marca fińskie ministerstwo transportu ogłosiło, że to właśnie opcja połączenia Kirkenes-Rovaniemi będzie wspierana i rozwijana. Spotkało się to z protestem rdzennej ludności. Saamowie obawiają się, że linia kolejowa będzie przecinać i trwale podzieli naturalne pastwiska ich reniferów, co uniemożliwi im zachowanie tradycyjnego stylu życia. Linia norwesko-fińska nie znalazła się jednak wśród inwestycji objętych programem TEN-T w nowej perspektywie budżetowej UE. Nie oznacza to jednak, że chińskie kontenery nie pojadą tą trasą. Projekt będzie rozwijany, a prace grup roboczych zaplanowane są do końca bieżącego roku.

Przeczytaj także:  Nowa północna brama Europy: Tromsø czy Kirkenes?

 

Źródła:

  • Connecting Europe Facility- Annex 1 (Transport), https://ec.europa.eu/transport/sites/transport/files/2018-06-06-cef-annex-memo.pdf
  • European Commission proposes priority to Narvik railway, https://thebarentsobserver.com/en/industry-and-energy/2018/06/european-commission-proposes-priority-narvik-railway
  • Port of Narvik and the Ofoten Railway to become EU Corridor, http://www.highnorthnews.com/port-of-narvik-and-the-ofoten-railway-to-become-eu-corridor/
  • Kiruna- szwedzkie miasto, które zostanie puste z powodu kopalni żelaza, http://forsal.pl/artykuly/706193,kiruna-szwedzkie-miasto-ktore-zostanie-puste-z-powodu-kopalni-zelaza.html
  • The next station is Skellefteå, https://thebarentsobserver.com/en/travel/2018/06/next-station-skelleftea
  • Sami concerned about Arctic railway plans, https://thebarentsobserver.com/en/life-and-public/2017/06/sami-concerned-about-arctic-railway-plans
  • Finland says new Arctic railway should lead to Kirkenes, https://thebarentsobserver.com/en/arctic/2018/03/finland-says-new-arctic-railway-should-lead-kirkenes

 

Zdjęcie tytułowe: Pociąg na trasie Malmbanan w pobliżu jeziora Torneträsk. Zdj. David Gubler / Wikipedia / CC.

Polub nas na Facebooku!