Niezniszczalne ślady zbrodni w Ponarach. O książce „Nusikaltimų pėdsakai neišnyksta”

Ponary – miejsce nie do końca jeszcze zbadanej zbrodni, którego historia za sprawą żmudnej pracy naukowców stopniowo jest odkrywana i na kartach nowych opracowań prezentowana społeczeństwu. Jednym z nowych tytułów na temat Ponar jest książka "Nusikaltimų pėdsakai neišnyksta. Masinės žudynės Panerių miške 1941-1944 metais", która ukazała się po litewsku w 2021 roku, a rok później także po angielsku, pod tytułem "The Traces of Crimes Do Not Disappear: Mass Killings in the Paneriai Forest, 1941–1944". Estetycznie opracowany tom, w założeniu twórców, nie jest ani dziełem służącym upamiętnieniu ofiar, ani prezentacją ważnego osiągnięcia litewskich badań nad przeszłością. Chociaż praca o Ponarach ma w pewnym stopniu oba te walory, to jej treść jest przede wszystkim lekturą obowiązkową dla – co najmniej – kilku profesjonalnych grup czytelników: muzealników, badaczy zbrodni niemieckich i badaczy pamięci.

|

Muzeum Historii Żydów im. Gaona Wileńskiego w Wilnie było zarówno współorganizatorem prac badawczych, przeprowadzonych przez międzynarodowy zespół specjalistów w Ponarach, jak i wydawcą książki Nusikaltimų pėdsakai neišnyksta. Masinės žudynės Panerių miške 1941-1944 metais, w której przedstawione zostały wyniki tych badań. Teren miejsca mordu i zbiorowych grobów oraz znajdujące się na nim obiekty upamiętniające to wydarzenie należą do tego właśnie Muzeum. Trzeba jednak powiedzieć, że jest to zaniedbane miejsce pamięci, zarówno w sensie dosłownym, jak i w znaczeniu społecznym. Obszar położony na obrzeżach stolicy, na którym śmierć ponieśli przeważnie Żydzi, ale także Polacy, Rosjanie i Litwini oraz gdzie ich szczątki zostały zakopane, zajmuje także odległe miejsce w pamięci Litwinów. Bliższa i znacznie bardziej zakorzeniona jest w społeczeństwie litewskim np. pamięć Tuskulanum, położonego w granicach Wilna parku, gdzie pochowane są ofiary mordów dokonanych przez sowietów. Wśród różnych ...

Pozostało jeszcze 89% artykułu.

Prenumeruj i wspieraj Przegląd Bałtycki!

Zyskaj dostęp do setek eksperckich artykułów poświęconych państwom regionu Morza Bałtyckiego.

WYBIERZ I ZAMÓW!

Dostęp jednorazowy

Zaloguj się