Białoruś trzy miesiące po wyborach prezydenckich

Społeczeństwo białoruskie

22 listopada 2019 roku w Wilnie odbyła się ceremonia ponownego pochówku bohaterów Powstania Styczniowego na ziemiach Białorusi i Litwy, między innymi – Konstantego Kalinowskiego, który dla znacznej większości Białorusinów jest niekwestionowanym bohaterem narodowym. Wydarzenie to zebrało kilka tysięcy Białorusinów, którzy mimo oczywistych trudności, związanych z podróżą czy otrzymaniem wizy przyjechali do stolicy Litwy, aby zademonstrować przywiązanie do własnej tradycji historycznej, uszanować bohaterów największego zrywu powstańczego przeciwko rosyjskiej władzy imperialnej, swobodnie razem z innymi wyjść pod biało-czerwono-białymi flagami. W sierpniu 2020 roku można było usłyszeć, że tamta ceremonia w Wilnie, przesiąknięta mocną symboliką i sama postać Kalinowskiego obudziły w narodzie białoruskim nowego ducha.

16 listopada 2020 roku minęło 100 dni od rozpoczęcia protestów powyborczych na Białorusi. W tej chwili można powiedzieć, że sama postać Konstantego Kalinowskiego jest jakby tłem czy cieniem, pojawiającym się wśród uczestników protestów, ponieważ teraz jest czas na nowych, współczesnych bohaterów, którzy jeszcze rok temu nie byli tak znani, jak stracony na placu Łukiskim w marcu 1864 roku 26-latek.

W sierpniu 2020 roku białoruskie społeczeństwo nie tylko odczuło swoją siłę, ale również stwierdziło, że system państwowy, który w ciągu ostatnich dwudziestu lat robił wszystko, żeby uczynić większość społeczeństwa apatyczną, całkowicie sterowalną i podporządkowaną masą tak naprawdę dba tylko o „swoich ludzi”. Brutalne, nieadekwatne do sytuacji, oburzające tłumienie demonstracji już w dniu wyborów 9 sierpnia i w ciągu kolejnych dni wyraźnie zburzyło w oczach aktywnych Białorusinów wizerunek państwa i władzy Aliaksandra Łukaszenki.

Reakcja Łukaszenki i aparatu władzy a dalsze protesty Białorusinów

Liczba zatrzymanych, pobitych i skatowanych podczas zatrzymań, przesłuchań, przebywających w areszcie ludzi jest szacowana na ponad 29 tysięcy. Oficjalnie wpłynęło ponad 4 tysiące skarg obywateli na bezprawne działania milicji i innych służb państwowych (pobicia, katowania, gwałty), wystawiono około 24 tysięcy protokołów administracyjnych (w większości są to mandaty i areszty), sędziowie praktycznie w każdym wypadku uznają osoby zatrzymane za winne, nawet jeśli faktycznie oni nawet nie brali udziału w protestach, a np. wychodzili na spacer z psem, dzieckiem, wracali z zakupów czy od krewnych.

Ze strony organów państwowych wyraźne jest nastawienie na ochronę milicjantów, OMONowców, przedstawicieli innych resortów siłowych. Prokuratura i Komitet Śledczy dotychczas nie wszczęły żadnego postępowania karnego wobec żadnego z milicjantów. Oprócz umundurowanych przedstawicieli resortów siłowych czy wojska w tłumieniu protestów uczestniczą osoby w ubraniach cywilnych, które trudno zindentyfikować. Do końca nie wiadomo, kto to jest: czy to milicjanci w cywilu, członkowie klubów sportowych czy też osoby, podobne do tzw. tituszek, znanych z wydarzeń na…