Skandynawowie o sobie samych, nie do końca na serio…

Współcześnie skandynawskość kojarzona jest przede wszystkim z mrocznymi thrillero-kryminałami, szwedzką doktryną estetycznego minimalizmu, wysypem zespołów metalowych. Co bardziej obeznani użytkownicy kultury dodadzą może jeszcze do powyższego, cokolwiek skrótowego wyliczenia także filmowe iluminacje spod znaku DOGMY, czy islandzki desant muzyczny. Odnotujmy przy tym, że do największych europejskich galerii triumfalnie wracają mistrzowie wczesnej moderny, poza Edvardem Munchem – Anders Zorn, Vilhelm Hammershøi, Fritz Thaulow, Akseli Gallen-Kallela, Albert Edelfelt, a nawet Karl August Tavaststjerna, czy Theodor Kittelsen. Europejczycy chętnie przyjmują skandynawski punkt widzenia przełomu XIX i XX wieku. Z drugiej strony po kulturowym otwarciu lat 90. wszystkie właściwie bez wyjątku kraje nordyckie dokonują rewizji polityki imigracyjnej, mierząc się dodatkowo i na powrót z (ponadprzeciętnym) problemem alkoholizmu młodzieży i kolejną odsłoną rewolucji obyczajowej. Współczesna Skandynawia przestaje być liberalną krainą szczęśliwości, wracają jej wcześniejsze oblicza, niekiedy mroczniejsze, czasem bardziej pragmatyczne...

|

Tajemnicza doktryna lagom... Nikt do końca nie wie, skąd się wzięła. Jest egzotyczną mieszanką idei pochodzących z różnych systemów filozoficznych i różnych rejonów świata (jest w tym przecież sporo myślenia biblijnego, i arystotelesowskie marzenie o „złotym środku”, filtrowany stoicyzm, po motywy zen wreszcie), a jednak Szwedzi uważają ją za swoją, są – wedle własnych mniemań – lagom, co więcej – stan ten trwa niemal od zawsze! Streszcza nie tylko surową, praktyczną estetykę szwedzkiego designu (jej „chłodną elegancję”), wchodzi bowiem, mniej lub bardziej na serio, w sferę tzw. charakteru narodowego. W listach wybitnego szwedzkiego męża stanu z okresu oświecenia Carla Gustawa Tessina doktryna epitetowana jest jako „spokój, umiarkowanie i cisza”[1]. W Baśniach ludowych Per Olofa Bäckströma (1848) oznacza dopasowanie i odpowiednie proporcje, dla przykładu, gdy tylko jeden z jego bohaterów włożyć miał „buty do biegania na siedem mil”, te okazały się „tak dopasowane, jakby uszyto je specj...

Pozostało jeszcze 96% artykułu.

Prenumeruj i wspieraj Przegląd Bałtycki!

Zyskaj dostęp do setek eksperckich artykułów poświęconych państwom regionu Morza Bałtyckiego.

WYBIERZ I ZAMÓW!

Dostęp jednorazowy

Zaloguj się