15 kwietnia 1939 r. powstało Stronnictwo Demokratyczne. Działało także w Wilnie i Lwowie

15 kwietnia 1939 r. odbył się Ogólnopolski Zjazd Założycielski nowego ugrupowania, które konstruowały osoby zbliżone dotychczas do środowiska sanacyjnego. W deklaracji programowej Stronnictwa Demokratycznego (SD) przedstawiono plan rozwoju gospodarczego i oświatowego, modernizację wojska, jednak nade wszystko chodziło o odbudowę nadwerężonej po zamachu majowym w 1926 r. demokracji. Pierwszym przewodniczącym SD został lekarz i senator, znany wolnomularz, były rektor Uniwersytetu Warszawskiego Mieczysław Michałowicz. Młoda partia działała także w Wilnie, gdzie zajmowała stanowisko w sprawach polsko-litewskich, a także wzięła udział w ostatnich wyborach do rady miejskiej wiosną 1939 r., gdzie uzyskała swojego przedstawiciela. Niestety wybuch II wojny światowej pokrzyżował plany rozbudowy tego środowiska, zaś po zakończeniu okupacji niemieckiej i odpadnięciu Wilna od Polski, Stronnictwo Demokratyczne na parędziesiąt lat zostało podporządkowane rządzącym w Polsce komunistom.

|

Druga połowa lat trzydziestych była w Polsce, podobnie jak w Litwie, Łotwie i Estonii, okresem wzmagania się autorytarnych tendencji w życiu publicznym: dotyczyło to zarówno obozu narodowo-demokratycznego, coraz bardziej zafascynowanego „modelem włoskim” i „berlińskim”, a także sprawującego od 1926 r. niepodzielną władzę obozu piłsudczykowskiego. Polska liberalna inteligencja, która w obawie przez rządami narodowo-demokratycznymi poparła zamach majowy w 1926 r., po śmierci Józefa Piłsudskiego (1935 r.) wyrażała coraz większe rozczarowanie wobec polityki rządzącego Obozu Zjednoczenia Narodowego. Wynikiem tego niezadowolenia były zakładane od 1937 r. Kluby Demokratyczne. Organizacje te, skupiające zarówno „legionową lewicę”, liberalną inteligencję, jak i „postępową” młodzież, powstały głównie w dużych miastach II RP: Warszawie, Lwowie, Łodzi, Krakowie, Poznaniu czy Bielsku. Idea demokratyczna zawitała jednak także na Kresy Północno-Wschodnie, co przypisać należy działającemu tutaj aktywn...

Pozostało jeszcze 94% artykułu.

Prenumeruj i wspieraj Przegląd Bałtycki!

Zyskaj dostęp do setek eksperckich artykułów poświęconych państwom regionu Morza Bałtyckiego.

WYBIERZ I ZAMÓW!

Dostęp jednorazowy

Zaloguj się