Co pastor, to historia. Duchowni ewangelicko-reformowani w Jednotach Litewskiej i Wileńskiej

- Ta książka to prawdziwa uczta intelektualna - napisałem do jednego ze swoich ewangelickich znajomych, gdy z warszawskiego wydawnictwa „Semper” przyszła do mnie gruba, licząca ponad czterysta stron publikacja. Rzeczywiście spod pióra Ewy Cherner, filolożki mieszkającej w Paryżu, a więc daleko od Litwy, wyszła wspaniała pozycja przybliżająca nam życiorysy pastorów Jednoty Wileńskiej i Jednoty Litewskiej. Kościół ewangelicko-reformowany już od czasów reformacji odgrywał ogromną rolę zarówno religijną, ja i kulturotwórczą na Litwie. To każdy historyk wie. Natomiast historia poszczególnych duchownych XIX i XX wieku to prawdziwe odkrycie i słownik Ewy Cherner pełen jest zaskoczeń.

|

Litewskie elity, społeczne zacięcie Nazwiska kalwińskich rodzin Balczewskich, Wannowskich, Grużewskich, Kurnatowskich czy Szepetysów to niejako wizytówka starej szlachty litewskiej wyznania kalwińskiego, członków Jednoty Litewskiej istniejącej od XVI wieku. Te rodziny, wraz z innymi, mniej znanymi, kształtowały kościół, którego działalność została brutalnie przerwana przez okupację sowiecką w 1940 r. Jednak nie tylko pastorzy wywodzący się z tych zacnych familii są bohaterami liczącego prawie sto biogramów słownika Ewy Cherner („Słownik biograficzny duchownych ewangelicko-reformowanych. Jednota Litewska i Jednota Wileńska 1815-1939”, Wydawnictwo Semper, Warszawa 2017). Znajdziemy w nich choćby duchownych żydowskiego pochodzenia, bo nawracająca żydów Misja Barbikańska, choć związana z Kościołem Anglikańskim, wobec nieuznania tej wspólnoty przez władze polskie, działała aż do 1939 r. w ramach Kościoła Ewangelicko-Reformowanego. Ewa Cherner zamieszcza tutaj bardzo ciekawe biogramy ks. Józ...

Pozostało jeszcze 96% artykułu.

Prenumeruj i wspieraj Przegląd Bałtycki!

Zyskaj dostęp do setek eksperckich artykułów poświęconych państwom regionu Morza Bałtyckiego.

WYBIERZ I ZAMÓW!

Dostęp jednorazowy

Zaloguj się