Jak sobota to tylko do Polski, do Polski, czyli Litwini na zakupach

Od rubla do euro

Litwa ogłosiła Akt Przywrócenia Państwa Litewskiego 11 marca 1990 roku. Od 1993 roku walutą państwa stał się lit, który zajął miejsce będących jeszcze w obiegu talonów, które z kolei wprowadzono na rynek w celu zastąpienia rubla. W 2004 roku Litwa stała się członkiem NATO i Unii Europejskiej, pod koniec 2007 roku weszła do strefy Schengen, a od 2015 roku walutą obowiązują w kraju stało się euro.

W 1992 roku inflacja na Litwie sięgnęła ponad 1160%, by rok później spaść do poziomu 189%. Na przełomie XX i XXI wieku rynek ustabilizował się. Od tego czasu na Litwie miało miejsce jeszcze kilka znacznych wzrostów cen m.in. ten spowodowany światowym kryzysem bankowym z lat 2007-2009. Mieszkańcy Litwy odczuli też w swoich portfelach wprowadzenie euro.

Kolejny wysoki wzrost nastąpił po pandemii covid-19 i wraz z inwazją Rosji na Ukrainę. Jesienią 2022 roku inflacja na Litwie przekroczyła poziom 22%.

Jedną z głównych przyczyn wstrząsów inflacyjnych były restrykcje powiązane z pandemią. Po wprowadzeniu lockdownów w 2020 roku, niektóre osoby stanęły w obliczu znacznej niepewności co do swojej przyszłości i dochodów. Z tego powodu odłożyli zakup niektórych towarów na później. Tak zrobiła ludność znacznej części świata, która w ten sposób przesunęła konsumpcję z 2020 roku w przyszłość. W 2020 roku popyt i ceny surowców energetycznych spadły bardzo mocno, a w 2021 roku popyt wzrósł, przekraczając możliwości jego zaspokojenia. Z tego powodu surowce energetyczne zaczęły drożeć w tempie niespotykanym od dawna. Drogie surowce energetyczne podniosły ceny wszystkich pozostałych surowców i towarów” – tłumaczy przyczyny wysokiej inflacji Algirdas Bartkus, ekonomista z Uniwersytetu Wileńskiego.

Przyczyny zjawiska należy uzupełnić o wpływ polityki surowcowej Rosji i Białorusi, kryzys migracyjny z jesieni 2021 roku oraz wspomnianą już pełnoskalową agresję Rosji na Ukrainę trwającą od lutego 2022 roku i wprowadzenie różnorakich sankcji na agresora.

Średnie zarobki na Litwie w 2000 roku wynosiły niewiele ponad 1000 litów brutto, by w 2013 roku przekroczyć 2300 litów brutto. W 2015 roku Wilno przyjęło europejską walutę. Kurs wymiany wyniósł niewiele ponad 3,45 lita za euro. W pierwszym kwartale 2023 roku uśrednione zarobki na terenie II Republiki wynosiły niespełna 2000 euro brutto. W Polsce w tym okresie średnie pensje bez odliczenia podatków wynosiły w 2000 roku niewiele ponad 1900 złotych, 15 lat później prawie 4 tysiące złotych, by w 2022 roku przebić pułap 6300 złotych. W styczniu 2013 roku średnia cena za litr świeżego naturalnego tłustego krowiego mleka na litewskim rynku wynosiła niespełna 2 lity,…