Poetycko o traumie. Recenzja książki „Motyl nocy” Katji Kettu

Powiedzieć, że powieść Katji Kettu Motyl nocy (fin. Yöperhonen) przedstawia tylko drugą wojnę światową i radziecki totalitaryzm, byłoby dużym uproszczeniem. Owszem, opis działania gułagu i życie więźniów oraz tego, jakie piętno odcisnęło na nich to doświadczenie, jest sporą częścią fabuły, jednak zdecydowanie nie jedynym poruszanym tematem. Autorka w swoim dziele skupia się zarówno na historii, jak i na przeżyciach jednostki, jej emocjach. Akcja powieści rozgrywa się na dwóch płaszczyznach czasowych, a narracja poprowadzona jest z kilku perspektyw. Mamy więc lata 30., 40. oraz 50. XX wieku, kiedy to poznajemy Irgę, córkę fińskiego generała białogwardzistów, ugrupowania, które walczyło w fińskiej wojnie domowej w 1918 roku przeciwko wspieranym przez Rosję Radziecką czerwonogwardzistom. Nastolatka niefortunnie zakochuje się w radzieckim agitatorze, Wilczym Kle, i wyrusza za nim do Związku Radzieckiego. Tam oskarżona zostaje o szpiegostwo i skazana na zesłanie do łagru położonego w dalek...