Seweryn Pieniężny. Warmiak, orędownik pluralistycznej Rzeczypospolitej, ofiara obozu w Hohenbruch

24 lutego minęła 81. rocznica rozstrzelania Seweryna Pieniężnego, redaktora, wydawcy i polskiego działacza narodowościowego, zasłużonego w walce o prawa mniejszości polskiej w Prusach Wschodnich i Niemczech. Aresztowany 1 września 1939 roku i zamordowany pół roku później, Pieniężny stał się jedną z pierwszych ofiar represji władz hitlerowskich skierowanych przeciwko Polakom po wybuchu II wojny światowej. Niniejszym tekstem chcemy przypomnieć o jego życiu i miejscu śmierci – obozie koncentracyjnym w Hohenbruch, położonym niedaleko dzisiejszej miejscowości Gromowo pod Sławskiem w obwodzie kaliningradzkim.

|

Warmia i Kulturkampf Aby lepiej zrozumieć kontekst, w którym wzrastał i pracował Seweryn Pieniężny, trzeba wspomnieć o wyjątkowości krainy historycznej zwanej Warmią. To część państwa krzyżackiego, która w połowie XV wieku weszła w skład Królestwa Polskiego. Pozostała w nim aż do rozbiorów Rzeczypospolitej pod koniec XVIII stulecia, gdy władzę nad tym obszarem przejęło Królestwo Prus. Tamtejsza ludność, w odróżnieniu od ościennych terytoriów pruskich, nie przeszła na protestantyzm. Zachowała również język polski i ścisłe związki z polską kulturą. Mapa Warmii w składzie Królestwa Prus. Zdj. Wikimedia Commons / PD. Ojciec Pieniężnego przybył na Warmię z Poznania po to, by wspomóc Jana Liszewskiego, założyciela i wydawcę „Gazety Olsztyńskiej”. Jej powstanie było odpowiedzią na wyzwania stojące przed mniejszością polską w całych Prusach Wschodnich, przede wszystkim na przybierającą na sile pod koniec XIX stulecia politykę germanizacji, realizowaną przez władze bismarckowskich Niemiec. Był ...

Pozostało jeszcze 93% artykułu.

Prenumeruj i wspieraj Przegląd Bałtycki!

Zyskaj dostęp do setek eksperckich artykułów poświęconych państwom regionu Morza Bałtyckiego.

WYBIERZ I ZAMÓW!

Dostęp jednorazowy

Zaloguj się