Ruch, który obudził Litwę. 3 czerwca 1988 roku powstał Sąjūdis

3 czerwca 1988 roku to dzień, od którego zaczyna się historia Sąjūdisu – Litewskiego Ruchu na rzecz Przebudowy. Arvydas Juozaitis, filozof i publicysta, dziś wykładowca akademicki, 30 lat temu był jedną z głównych postaci ruchu. Zapytany niedawno przez dziennikarkę gazety „Respublika”, co czuł 3 czerwca, w dniu powołania Grupy Inicjatywnej Sąjūdisu, odpowiedział: Przede wszystkim radość, że wreszcie to się stało, że udało się nam. Wracałem z Akademii Nauk piechotą na Zwierzyniec, do domu – wspomina. – A nastrój miałem taki, że chciało mi się śpiewać.

|

Śpiewać chciało się nie tylko Juozaitisowi. Niedługo potem rozśpiewały się wszystkie kraje bałtyckie. Na wielotysięczne mityngi organizowane przez Sąjūdis oraz fronty ludowe Estonii i Łotwy ludzie przynosili zakazane przedwojenne flagi z czasów niepodległości i śpiewali tradycyjne pieśni. Historycy i publicyści nazwą ten okres – lata 1988-1991 – „śpiewającą rewolucją”. Jej zwieńczeniem było powstanie niepodległych państw: Litwy, Łotwy i Estonii. Przebudowa i przebudzenie Juozaitis, zanim znalazł się w gronie członków Grupy Inicjatywnej Sąjūdisu, zasłynął wygłoszonym 20 kwietnia 1988 roku w Domu Naukowca w Wilnie odczytem pt. „Kultura polityczna i Litwa”. W swoim przemówieniu 32-letni wówczas filozof poruszył wiele wątków: przypomniał o okolicznościach odzyskania przez Litwę niepodległości w 1918 roku, mówił o potrzebie samoorganizacji społecznej, pluralizmu i rządów prawa czy konieczności zwrotu kościołów wiernym. Jeszcze parę lat wcześniej – jak zauważył w swoich wspomnieniach Vytauta...

Pozostało jeszcze 97% artykułu.

Prenumeruj i wspieraj Przegląd Bałtycki!

Zyskaj dostęp do setek eksperckich artykułów poświęconych państwom regionu Morza Bałtyckiego.

WYBIERZ I ZAMÓW!

Dostęp jednorazowy

Zaloguj się