Piszemy o krajach regionu Morza Bałtyckiego

Najczęściej czytane w maju

Oto zestawienie najpopularniejszych artykułów na stronach Przeglądu Bałtyckiego w maju. Zapraszamy do lektury!

Chcesz dowiedzieć się więcej na ten temat? Subskrybuj nasz newsletter!
Raz w miesiącu otrzymasz na swoją skrzynkę zestawienie najważniejszych artykułów.

 

1. Tomasz Otocki, Litwa nie zawsze upudrowana. Recenzja książki „Moje litewskie prawo jazdy” Felixa Ackermanna

„Moje litewskie prawo jazdy” Felixa Ackermanna to nietypowy przewodnik po Litwie. Bez opisów zabytków, litewskiej kuchni, sentymentu do Ostrej Bramy, choć autor jest pół-Polakiem, za to z przygodami w nieznanych polskiemu turyście Ucianie, Możejkach i Olicie – gdy Felix próbuje zdobyć swój upragniony dokument, opisami problemów Europejskiego Uniwersytetu Humanistycznego w Wilnie, aż do sowieckiej architektury Wisagini, uliczek Užupio i rzeźb przy Zielonym Moście. Otrzymaliśmy prawie trzysta stron fascynującej lektury, próby uchwycenia Litwy, mentalności jej mieszkańców, obowiązujących dyskursów, z perspektywy osoby wychowanej w Niemczech. „Litewskie prawo jazdy” to obowiązkowa lektura dla Polaków zainteresowanych naszym północno-wschodnim sąsiadem. Również dla Litwinów, jeśli tylko potrafią spojrzeć na siebie krytycznie.

2. Riia Sillave: Rail Baltiką pojedziemy w 2027 roku

Rail Baltica w 2027 roku ma połączyć Tallinn w Estonii przez Rygę na Łotwie i Kowno na Litwie z Warszawą. Trasa należy do projektów priorytetowych w Unii Europejskiej, upatrywana w nim jest szansa wzmocnienia rozwoju i bezpieczeństwa, ale w części społeczeństwa wzbudza także niepokój. Riia Sillave, prezes spółki Rail Baltica Estonia odpowiedzialnej za estoński odcinek trasy, w rozmowie z Przeglądem Bałtyckim mówi o obecnym stopniu zaawansowania prac oraz oddziaływaniu inwestycji na gospodarkę i społeczeństwo kraju.

3. Magda Sabała, Krzyż skandynawski. Dlaczego flagi państw nordyckich są do siebie podobne?

Święta państwowe są zwykle rocznicami ważnych wydarzeń z historii poszczególnych krajów. Narody świętują uchwalenie konstytucji, czy odzyskanie niepodległości, a charakteru i poczucia wspólnoty nadają dumnie powiewające flagi państwowe. 17 maja Norwegia obchodziła Syttende Mai, czyli rocznicę podpisania Konstytucji w 1814 roku. 6 czerwca podobne święto celebrowali Szwedzi. Kilka dni temu, 6 grudnia setną rocznicę niepodległości hucznie obchodziła Finlandia. Wszystkie te wydarzenia, poza charakterem uroczystości, łączy jeszcze inny ważny szczegół – flaga, a właściwie wzór, na którym opierają się również flagi narodowe pozostałych krajów Europy Północnej – Danii i Islandii oraz autonomii Wysp Owczych i Wysp Alandzkich.

4. Rafał Wnuk: „Leśni bracia” odwoływali się do prostych haseł – naród, wolność, niepodległość

Antysowiecki opór zbrojny w krajach bałtyckich rozpoczął się już w momencie wkroczenia Armii Czerwonej na tereny Litwy, Łotwy i Estonii. O końcu zorganizowanego oporu można mówić w 1953 roku, chociaż ostatni ukrywający się partyzant został zabity w 1978 roku. O specyfice antykomunistycznej partyzantki w krajach bałtyckich opowiada w rozmowie z Przeglądem Bałtyckim prof. Rafał Wnuk, autor wydanej niedawno książki Leśni bracia. Podziemie antykomunistyczne na Litwie, Łotwie i w Estonii 1944-1956.

5. Tomasz Otocki, Co pastor, to historia. Duchowni ewangelicko-reformowani w Jednotach Litewskiej i Wileńskiej

– Ta książka to prawdziwa uczta intelektualna – napisałem do jednego ze swoich ewangelickich znajomych, gdy z warszawskiego wydawnictwa „Semper” przyszła do mnie gruba, licząca ponad czterysta stron publikacja. Rzeczywiście spod pióra Ewy Cherner, filolożki mieszkającej w Paryżu, a więc daleko od Litwy, wyszła wspaniała pozycja przybliżająca nam życiorysy pastorów Jednoty Wileńskiej i Jednoty Litewskiej. Kościół ewangelicko-reformowany już od czasów reformacji odgrywał ogromną rolę zarówno religijną, ja i kulturotwórczą na Litwie. To każdy historyk wie. Natomiast historia poszczególnych duchownych XIX i XX wieku to prawdziwe odkrycie i słownik Ewy Cherner pełen jest zaskoczeń.

6. Tarmo Tammiste: Narwa jest następna, ale nie będzie następnym Donieckiem

W ostatnich latach, za sprawą wojny we wschodniej Ukrainie, wielu analityków zadawało sobie pytanie „czy Narwa jest następna?”. Miasto, chcąc odmienić swój nie najlepszy wizerunek, postanowiło wysunąć swoją kandydaturę w wyścigu o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury w 2024 roku, a jej hasłem stał się hashtag #NarvaIsNext. Na pytania o kandydaturę do tytułu ESK oraz o problemy i rozwój miasta w rozmowie z Przeglądem Bałtyckim odpowiadał mer Narwy Tarmo Tammiste.

7. Tomasz Otocki, Czerwona Estonia, czyli polsko-estońskie spotkania socjalistów

W ubiegłym roku Przegląd Bałtycki przypomniał z okazji Święta Pracy, jak wyglądały relacje polskich i łotewskich socjalistów. Akurat Łotwa była krajem bałtyckim, z którym stosunki polskiej lewicy były najaktywniejsze, a przy Łotewskiej Socjaldemokratycznej Partii Pracy istniała polska sekcja. Nie oznacza to jednak, że Polska Partia Socjalistyczna nie utrzymywała kontaktów z Estonią. Do „czerwonego Tallinna” jeździli towarzysze Kazimierz Czapiński i Mieczysław Niedziałkowski. Polscy socjaliści interesowali się robotniczym sportem i kooperatywami w Estonii, kibicowali także lokalnej lewicy, gdy ta, coraz bardziej przyduszona przez autokratyczny reżim Konstantina Pätsa, stawała się ugrupowaniem marginalnym. Najciekawszym momentem polsko-estońskich kontaktów socjalistycznych była prowadzona przez Czapińskiego wycieczka Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego do Estonii, którą na łamach swojej książeczki „U północnych sąsiadów” opisała Maria Dąbrowska.

8. Tomasz Otocki, Litewska prawica chce zakazać używania wstążki św. Jerzego

Nawet trzysta euro mógłby zapłacić polityk mniejszości rosyjskiej Wiaczesław Titow, gdyby w przyszłości chciał paradować na posiedzeniu rady Kłajpedy z symbolem sowieckiego „zwycięstwa nad faszyzmem”. W czwartek litewski Sejm przyjął bowiem w pierwszym czytaniu projekt złożony przez konserwatystów, by zakazać na Litwie używania wstążeczki św. Jerzego, będącej symbolem zakończenia „wielkiej wojny ojczyźnianej”. Choć zdecydowana większość posłów nie okazała entuzjazmu wobec pomysłu, inicjatywa zgłaszana już w poprzedniej kadencji Sejmu przeszła głosami frakcji Związku Ojczyzny oraz częściowo Związku Rolników i Zielonych. Ruch Liberałów oraz dwie partie socjaldemokratyczne praktycznie nie wzięły udziału w głosowaniu, zaś Akcja Wyborcza Polaków na Litwie solidarnie zagłosowała w obronie wstążeczki georgijewskiej.

9. Agnieszka Smarzewska, Tajemnice Ryskiego Czarnego Balsamu

Na początku sierpnia 2017 roku na rynku łotewskim pojawił się Ryski Czarny Balsam o smaku  wiśniowym. Ta linia produktów, wprowadzona z okazji 265. rocznicy powstania receptury Balsamu, okazała się ogromnym sukcesem. Zainteresowanie ze strony konsumentów sprawiło, że trafi do sprzedaży na stałe, a nawet ruszy na eksport. Czy zawita w Polsce? Na razie celuje w rynki pozostałych krajów bałtyckich – Litwy i Estonii, a także Skandynawii, Wielkiej Brytanii, Włoch i Rosji.

10. Roman Lossman: Tavex zmienia polski rynek wymiany walut

Firma Tavex, spółka-córka estońskiej spółki Tavid, od 2014 roku działa na polskim rynku. Firma oferuje wymianę walut, metale szlachetne w postaci złotych i srebrnych monet inwestycyjnych oraz sztabek, a także międzynarodowe przekazy pieniężne. Roman Lossman, prezes zarządu polskiego oddziału Tavex, rozmawiał z Przeglądem Bałtyckim na temat historii i działalności firmy, prowadzenia firmy w Polsce oraz o podobieństwach i różnicach w działalności biznesowej w Polsce i Estonii.

 

Polub nas na Facebooku!