Judaika

Artykuły o Judaizmie i kulturze żydowskiej w regionie Morza Bałtyckiego.

Wszystkie artykuły o judaizmie i kulturze żydowskiej

Zbyt blisko zbrodni. O powieści Sigitasa Parulskisa „Ciemność i partnerzy”

Jest czerwiec 1941 roku, na Litwę wkraczają niemieckie wojska. Vincentas, młody Litwin, zostaje uratowany przed egzekucją przez oficera SS. Niemiec proponuje mu układ –...

Pomniki, ulice, tablice

Pomniki, ulice, tablice. Będziemy jeszcze nie raz o nich mówić i spierać się o nie, niekoniecznie ze złej woli, choć i jej nie brakuje,...

Arkadijus Vinokuras: nie dzielmy cierpienia na „żydowskie” i „litewskie”

Bardzo duża część naszego społeczeństwa wciąż żyje w przedwojennej, nacjonalistyczno-patriotycznej litewskości. Ideologicznie, mentalnie. Utrzymuje się podziały z tamtych czasów na „my” i „oni”. Jakiś...

Duchy przeszłości krążą nad Wilnem. Litwini spierają się o swoich bohaterów

Wnioski do prokuratury, oskarżenia o sprzyjanie Kremlowi, demonstracje, antysemickie wpisy, zamknięta (tymczasowo) synagoga – w minionych tygodniach w Wilnie nie brakowało emocji. Wywołały je...

Jak w czasach pogardy być przyzwoitym, czyli opowieść o Janie Zwartendijku

Gdy w „tymczasowej stolicy Litwy” odsłonięto w czerwcu 2018 r. pomnik Jana Zwartendijka, niderlandzkiego konsula, wydającego wizy dla polskich Żydów, którzy po klęsce wrześniowej...

Gmina żydowska w Szawlach: aktywność mimo konfliktu

„Powinniśmy najpierw coś zjeść czy porozmawiać?”. Przy długo rozstawionym stole w piwnicy starego domu w leżących na północy Szawlach siedzi więcej niż dwadzieścia osób....

75. rocznica likwidacji gett w Kownie i Szawlach

W dniach 11-15 lipca na Litwie upamiętniono likwidację gett kowieńskiego i szawelskiego. Imprezy zgromadziły lokalną społeczność żydowską, duchownych, gości międzynarodowych, a także władze samorządowe....

„Hymn do wolności”. Z łotewskimi korzeniami w Bremie

Niezależnie, czy w Rydze, Jerozolimie, Berlinie Zachodnim czy w Bremie – muzyka była i jest moim życiem. Przy czym jako dziecko zacząłem przygodę z...

Czy w Wilnie powstanie pomnik Holokaustu?

Mieszkający na stałe w Stanach Zjednoczonych litewski rysownik i projektant Ray Bartkus chce, aby w Wilnie powstał pomnik Holokaustu. Artysta przedstawił własny projekt upamiętnienia...

Pomorze Przednie wspomina zamordowanych Żydów

W nocy z 12 na 13 lutego minęła siedemdziesiąta dziewiąta rocznica wysiedlenia pomorskich Żydów z dawnej rejencji szczecińskiej do gett Generalnego Gubernatorstwa. Ofiarami tego...

Żydowskie pamiętanie Janowa

W wieku osiemdziesięciu lat pisarz Grigorij Kanowicz napisał po rosyjsku „Kadisz dla mojego sztetla” – powieść o życiu i śmierci w litewsko-żydowskim mieście swojego...

Między publicznym i prywatnym: Nowy etap pamięci Holokaustu na Litwie

Latem ubiegłego roku internetowe czasopismo Salon zamieściło artykuł zatytułowany Mój dziadek nie był bohaterem wojennym walczącym z nazistami, ale brutalnym kolaborantem. To dziecięce wyznanie...