11 lutego w Domu Nauki Uniwersytetu Łotwy odbyła się konferencja „Navigating Energy Pathways for the Baltic Sea Region”, największy tego typu szczyt energetyczny w krajach bałtyckich. Wydarzenie zgromadziło wysokiej rangi decydentów i ekspertów branżowych z ponad 20 narodów, w tym z Łotwy, Litwy, Estonii, Stanów Zjednoczonych, Francji, Danii, Holandii, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Polski, Hiszpanii oraz Arabii Saudyjskiej. Konferencja zakończyła się podpisaniem przez ministrów energii Łotwy, Litwy i Estonii listu intencyjnego, w którym zadeklarowano głębszą współpracę na rzecz wzmocnienia regionalnego bezpieczeństwa i zrównoważonego rozwoju.
Konferencję otworzyli Kaspars Melnis, Minister Klimatu i Energii Republiki Łotewskiej; prof. Olga Bogdanova, Prezes Łotewskiego Komitetu Światowej Rady Energetycznej (WEC Latvia); prof. Gundars Bērziņš, Rektor Uniwersytetu Łotwy. Panel inauguracyjny objął wystąpienia Catherine Jerezy, zastępca sekretarza w Biurze Energii Elektrycznej Departamentu Energii USA, oraz dr. Michaela W. Howarda, emerytowanego przewodniczącego Światowej Rady Energetycznej.
Program wydarzenia obejmował tematy dotyczące całego cyklu życia energii – od globalnych zmian w polityce po lokalne zaangażowanie społeczności. Centralnym punktem dyskusji była przyszła mapa drogowa dla regionu bałtyckiego po historycznej synchronizacji jego systemów elektroenergetycznych z siecią pozostałej części Europy, co miało miejsce 9 lutego 2025 roku.
Łotewski minister Kaspars Melnis podkreślił, że „Przystępność cenowa energii, zrównoważony rozwój i konkurencyjność są warunkami wstępnymi wzrostu gospodarczego kraju. Jednak nasze bezpieczeństwo energetyczne pozostaje kwestią najbardziej krytyczną. Po odłączeniu od sieci BRELL, państwa bałtyckie zdołały utrzymać tak zrównoważoną pracę sieci elektrycznej, że konsumenci nie zauważyli ani momentu odłączenia od BRELL, ani późniejszej synchronizacji z siecią europejską następnego dnia. Kluczowe jest kontynuowanie współpracy regionalnej, aby państwa bałtyckie wspólnie budowały system dostaw i wytwarzania energii bezpieczny od czynników zewnętrznych, tworząc tym samym fundament pod niskie ceny energii i przyciąganie inwestycji do gospodarki”.
Debata otwierająca na temat energii w ujęciu globalnym dostarczyła spostrzeżeń dotyczących zwiększania bezpieczeństwa i przystępności cenowej w całej Europie, Stanach Zjednoczonych i poza nimi. Kolejne sesje dotyczyły efektywnych rozwiązań w zakresie produkcji i konsumpcji w obliczu rosnącego popytu, a także pogłębionych ocen przyciągania inwestycji i wpływu gospodarczego strategii energetycznych. Znaczący nacisk położono również na „społeczną licencję na działanie”, szukając sposobów na złagodzenie oporu lokalnych społeczności i wzmocnienie potencjału gmin.
„Dzisiejszy globalny krajobraz sektora energetycznego jest bardziej złożony niż kiedykolwiek, co stawia przed nami podwójne wyzwanie polegające na zapewnieniu bezpieczeństwa i przystępności cenowej energii przy jednoczesnym przyspieszeniu przejścia ku zrównoważonej przyszłości” – podkreśliła dr Olga Bogdanova podczas swojego wystąpienia. „Żaden kraj ani sektor nie może pokonać tych wyzwań samodzielnie, dlatego wzajemna komunikacja i wsparcie stały się priorytetem. Celebrując zakończenie pierwszego roku po synchronizacji bałtyckiego systemu energetycznego z Europą, widzimy doskonały przykład tego, jak zbiorowe działania przynoszą realne rezultaty pomimo przeszkód technologicznych i politycznych”.
Podczas sesji zamykającej ministrowie państw bałtyckich omówili przyszłe działania jakie należy podjąć w regionie oraz konieczność ściślejszego dopasowania polityki. Podpisanie listu intencyjnego przez ministra Kasparsa Melnisa (Łotwa), ministra Andresa Sutta (Estonia) oraz ministra Žygimantasa Vaičiūnasa (Litwa) przypieczętowało ich zobowiązanie do większej przejrzystości działań i synchronizacji długoterminowych strategii krajowych.
List intencyjny określa cztery kluczowe obszary współpracy:
- Dostosowanie strategii energetycznych: Zapewnienie, by plany krajowe uzupełniały bezpieczeństwo regionalne.
- Energia odnawialna i integracja systemów: Promowanie wspólnego podejścia do integracji mocy i elastyczności sieci.
- Planowanie systemu i rozwój rynku: Wypracowanie wspólnego zrozumienia trendów rynkowych i niezbędnych inwestycji infrastrukturalnych.
- Współpraca analityczna: Zobowiązanie do aktywnej wymiany danych i wspólnej analizy sytuacyjnej.
Prof. Gundars Bērziņš, Rektor Uniwersytetu Łotwy, zauważył, że „Odporność energetyczna staje się naprawdę widoczna, gdy stajemy w obliczu ekstremalnych warunków – dopiero wtedy naprawdę uświadamiamy sobie jej kluczową rolę w egzystencji społeczeństwa. To nie tylko zmiana technologiczna; to zmiana systemowa, którą należy zarządzać z wyjątkową ostrożnością i przewidywalnością. Uniwersytety mają obowiązek przyczyniać się do wdrożenia długoterminowych rozwiązań w sektorze energii, które będą służyć przyszłym pokoleniom”.
Agustin Delgado Martin, Przewodniczący WEC Europe, dodał, że „Energia nie jest już tylko kwestią ekonomiczną czy techniczną – w coraz większym stopniu staje się priorytetem strategicznym, politycznym i społecznym. W niepewnym świecie postęp zależy od konkretnych prognoz, elastycznej polityki i trwałej współpracy. Różnorodność zasobów nie jest naszą słabością, jest naszą największą siłą w kształtowaniu przyszłości energii”.
Wydarzenie zostało zorganizowane przez Światową Radę Energetyczną Łotwa we współpracy z Ministerstwem Klimatu i Energii oraz Uniwersytetem Łotwy.
Nagranie z konferencji:
Zapisz się na newsletter!
Na Twoją skrzynkę e-mailową będę trafiały informacje o nowych publikacjach oraz o promocjach.
Przegląd Bałtycki powstał w styczniu 2015 r. Serwis dostarcza informacji nt. państw regionu Morza Bałtyckiego.
